Sjálf­bærni skiptir máli

Skagi er leiðandi samstæða á íslenskum fjármálamarkaði sem stefnir að arðbærum vexti á sviði trygginga, fjárfestingarbankastarfsemi og eignastýringar. Skagi byggir á langri og farsælli sögu í tryggingastarfsemi og hefur sýnt árangur í fjármálaþjónustu og fjárfestingum til lengri tíma. Samstæða Skaga samanstendur af VÍS tryggingum, Fossum fjárfestingarbanka og Íslenskum verðbréfum. Skagi og öll dótturfélög þess eru meðvituð um mikilvægi sjálfbærni í rekstri sínum og starfsemi. 

Eitt af markmiðum Skaga er að opna nýjar víddir á fjármálamarkaði með því að nýta sér sameinaðan styrk og sérþekkingu þriggja dótturfélaga sinna. Með því að leggja áherslu á gæðavöxt, styðja við nýsköpun og auka tækifæri fyrir viðskiptavini með fjölbreyttar þarfir og metnað vill Skagi stuðla að víðtækari þátttöku á fjármálamarkaði og öflugra hagkerfi. Sjálfbærni gegnir lykilhlutverki í að ná þessu markmiði. Að samþætta ábyrga viðskiptahætti kemur ekki aðeins umhverfinu og samfélaginu til góða heldur styður það við langtímaárangur samstæðunnar. 

Árið 2025 var fyrsta heila árið þar sem öll þrjú dótturfélögin störfuðu undir merki Skaga, en endanlega var gengið frá sameiningu Íslenskra verðbréfa og SIV eignastýringar í byrjun árs 2025. Í kjölfar þessara breytinga innan samstæðunnar var lögð áhersla á að þróa heildstæða sjálfbærnistefnu fyrir Skaga og dótturfélög þess. Stefnan byggir á tvöfaldri mikilvægisgreiningu, sem framkvæmd var á samstæðugrundvelli. Upplýsingarnar sem settar eru fram í sjálfbærniskýrslu þessa árs endurspegla þá forgangsröðun sem skilgreind var í þeirri greiningu. 

Skagi vill að stuðla að sjálfbærni og UFS á sviðum þar sem samstæðan er sérstaklega vel í stakk búin til að leggja sitt af mörkum. Til dæmis leggur VÍS verulega af mörkum til forvarna slysa með fræðslu, styrkjum og gjöfum. Bæði ÍV og Fossar vinna að því að efla fjárhagslegt heilbrigði viðskiptavina sinna og hagkerfisins almennt með því að veita sérhæfða þjónustu og styðja við heilbrigða samkeppni á markaðnum. 

Þetta er fyrsta skýrsla Skaga þar sem valfrjálsir staðlar evrópsku ráðgjafarnefndarinnar um reikningsskil (EFRAG) fyrir lítil og meðalstór fyrirtæki (e. Voluntary Standards for SMEs, Basic Module) eru notaðir til að veita ófjárhagslegar upplýsingar, og Evrópustaðlar fyrir skýrslugjöf um sjálfbærni (European Sustainability Reporting Standards) eru einnig notaðir sem viðmiðunarpunktur fyrir upplýsingagjöf. Með nýrri framsetningu skýrslunnar stefnir Skagi að því að auka gagnsæi og ábyrgð í upplýsingagjöf sinni um sjálfbærni fyrir samstæðuna. 

Þessi sjálfbærniskýrsla nær yfir tímabilið frá 1. janúar 2025 til 31. desember 2025. Hún veitir innsýn í sjálfbærniviegferð Skaga („félagið“) og dótturfélaga þess („samstæða Skaga“ eða „samstæðan“) á samstæðugrundvelli fyrir viðkomandi tímabil. Dótturfélög Skaga eru VÍS tryggingar hf. („VÍS tryggingar“, „VÍS“), Fossar fjárfestingarbanki hf. („Fossar fjárfestingarbanki“, „Fossar“) og Íslensk verðbréf hf. („Íslensk verðbréf“, „ÍV“). Öll félög í samstæðunni eru með höfuðstöðvar að Ármúla 3, 108 Reykjavík, Íslandi.  

Við gerð skýrslunnar hafði Skagi í fyrsta skipti hliðsjón af stöðlum evrópsku ráðgjafarnefndarinnar um reikningsskil („EFRAG“) sem kallast Evrópustaðlar fyrir skýrslugjöf um sjálfbærni („ESRS-staðlar“) við birtingu upplýsinga um valda gagnapunkta. Skagi ákvað hins vegar að veita áskildar upplýsingar samkvæmt valfrjálsum stöðlum EFRAG fyrir lítil og meðalstór fyrirtæki (Voluntary Standards for SMEs, Basic Module). Upplýsingar eru veittar um þau atriði sem metin voru sem mikilvæg á grundvelli tvöfaldrar mikilvægisgreiningar sem framkvæmd var á fyrri hluta ársins 2025. 

Skagi mun halda áfram að þróa upplýsingagjöf sína um sjálfbærni í samræmi við þróun reglna. Þegar þessi skýrsla er gerð hefur tilskipun ESB um upplýsingargjöf um sjálfbærni í starfsemi fyrirtækja („CSRD-tilskipunin“) ekki verið innleidd í íslensk lög. Skýrslan er því unnin í samræmi við núgildandi kröfur 66. gr. d laga nr. 3/2006 um ársreikninga varðandi ófjárhagslega skýrslugjöf. Þótt Evrópusambandið sé að draga úr umfangi og gildissviði regluverks um upplýsingagjöf um sjálfbærni fyrirtækja í gegnum fyrirhugaða Omnibus löggjöf, kýs Skagi að fylgja ríkjandi bestu markaðsvenjum í upplýsingagjöf um sjálfbærni til að tryggja samræmi, viðhalda gagnsæi gagnvart hagsmunaaðilum og undirbúa samstæðuna fyrir hugsanlega framtíðarþróun reglna og markaðsvæntinga. Útreikningar á loftslagsáhrifum eru framkvæmdir af þriðja aðila í samræmi við aðferðafræði Greenhouse Gas Protocol. 

Umfjöllun um ófjárhagslega upplýsingagjöf dótturfélaga er einnig að finna í ársreikningum þeirra eins og við á. Ítarlegri ófjárhagslegar upplýsingar, þar á meðal tölulegar upplýsingar, um samstæðuna og hvert dótturfélag er einnig að finna í árs- og sjálfbærniskýrslu Skaga fyrir árið 2025 sem verður birt á vefsíðu Skaga (www.skagi.is). 

Skagi leggur mikla áherslu á að tryggja starfsfólki sínu aðlaðandi vinnuumhverfi og stuðla að jákvæðum samfélagsbreytingum með því að efla fjölbreytileika, jafnrétti og mannréttindi, bæði í eigin starfsemi og í samfélaginu í heild. Samstæðan gegnir mikilvægu samfélagslegu hlutverki með því að veita einstaklingum aðgang að fjölbreyttri þjónustu og með því að efla fjárhagslega velferð með góðri ráðgjöf og styðja þannig við skilvirkan og samkeppnishæfan fjármálamarkað.

Skagi fékk 92 stig fyrir félagslega þætti í UFS-mati Reitunar. Skagi heldur áfram að huga vel að mannauðsmálum, starfsánægju og ánægju viðskiptavina. Niðurstöður tvöfaldrar mikilvægisgreiningar leiddu í ljós að Skagi getur haft jákvæðust áhrif á samfélagslega þætti, bæði í gegnum mannauð sinn og endanotendur.

Markmið Skaga á sviði félagsþátta styðja aðallega við heimsmarkmið 3 um heilsu og vellíðan, heimsmarkmið 5 um jafnrétti kynjanna og heimsmarkmið 8 um góða atvinnu og hagvöxt.

Skagi leggur áherslu á að vera eftirsóknarverður vinnustaður sem skapar starfsfólki sínu heilbrigt, öruggt og uppbyggilegt vinnuumhverfi. Hver starfsmaður er metinn út frá verðleikum, hæfni og frammistöðu, óháð kyni, kynþætti, litarhætti, þjóðerni, trúarbrögðum, stjórnmálaskoðunum, félagslegri stöðu, uppruna eða öðrum óviðkomandi þáttum eða aðstæðum. Einnig er tekið tillit til sjónarmiða um fjölbreytileika eftir því sem við á. Með virkri jafnréttis- og jafnlaunastefnu stuðlar samstæðan að því að hæfileikar og hæfni alls starfsfólks njóti sín til fulls, þar sem starfsfólk fær sömu laun og nýtur sömu kjara fyrir sömu eða jafn verðmæt störf.

Skagi fylgir lögum um jafna stöðu og jafnan rétt óháð kyni, eins og kveðið er á um í lögum nr. 150/2020. VÍS er með jafnlaunavottun og Fossar er með jafnlaunastaðfestingu, en hið síðarnefnda felur í sér vægari kröfur og er ætlað minni fyrirtækjum. Jafnlaunagreining hefur ekki verið framkvæmd á samstæðugrunni. VÍS framkvæmdi síðast jafnlaunagreiningu árið 2025 þar sem niðurstöður sýndu 0,10% leiðréttan launamun kynjanna, konum í hag. Í tengslum við jafnlaunastaðfestingu Fossa var framkvæmd jafnlaunagreining þar sem leiðréttur launamunur nam 0,20% körlum í hag.

Í siðareglum Skaga er fjallað ítarlega um góða viðskiptahætti, gæði vinnuumhverfis og hegðun á vinnustað, áhættumenningu og jafnræði. Í siðareglunum, svo og í sjálfbærnistefnu samstæðunnar, er kveðið á um að Skagi skuli tryggja starfsfólki sínu jöfn tækifæri. Áhrif þessara skuldbindinga endurspeglast í öflugri vinnustaðamenningu, mikilli starfsánægju og jákvæðu vinnuumhverfi. Starfsmannavelta var hærri hjá samstæðunni en síðustu ár, sem meðal annars er að rekja til breytinga á skipulagi samstæðunnar. Tækifæri eru fyrir hendi til að styrkja þennan þátt enn frekar og stuðla að jafnvægi kynjanna í æðstu stjórnunarstöðum.

Sem fjármálasamsteypa með starfsemi á sviði trygginga, eignastýringar og fjárfestingarþjónustu hefur Skagi skilgreint þrjú nátengd og mikilvæg málefni fyrir viðskiptavini sína: (i) fjárhagsleg heilsa og samfélagsstyrkir, (ii) gagnavernd og friðhelgi einkalífs og (iii) netöryggi.

Að viðhalda traustum stjórnarháttum með skýrt skilgreindu stjórnkerfi og hlutverkum er afar mikilvægt fyrir fjármálasamsteypu eins og Skaga. Með skilvirkum stjórnarháttum, traustri áhættustýringu og fylgni við gildandi lög og reglugerðir styður samstæðan gagnsæja og ábyrga viðskiptahætti.

Skagi fékk 77 stig fyrir stjórnarháttaþáttinn í UFS-mati Reitunar. Almennir stjórnarhættir og viðskiptasiðferði voru talin vera í góðu horfi hjá félaginu. Eftir að samstæða Skaga varð til hefur vinna við uppfærslu stjórnarhátta haldið áfram í samræmi við nýtt skipulag samstæðunnar.

Tvöföld mikilvægisgreining Skaga leiddi í ljós að mikilvægustu þættirnir innan stjórnarhátta eru hlítingarmenning og reglufylgni, traustir viðskiptahættir, samskipti við birgja, aðgerðir gegn mútum og spillingu og áhættustýring. Ennfremur getur Skagi haft jákvæð áhrif með því að einbeita sér að því að bjóða upp á ábyrgar vörur og þjónustu.

Markmið Skaga á sviði stjórnarhátta styðja aðallega við heimsmarkmið 5 um jafnrétti kynjanna, heimsmarkmið 8 um góða atvinnu og hagvöxt og heimsmarkmið 12 um ábyrga neyslu og framleiðslu.

Góðir stjórnarhættir leggja grunninn að ábyrgri stjórnun og skynsamlegri ákvarðanatöku og styðja við góð samskipti milli hluthafa, stjórnar, stjórnenda, starfsfólks og annarra hagsmunaaðila. Hugsanleg áhrif þess að viðhalda ekki góðum stjórnarháttum geta verið veruleg og víðtæk en tilgangurinn með áframhaldandi áherslu á stjórnarhætti er að draga úr slíkri áhættu og takmarka hugsanleg áhrif.

Á undanförnum árum hefur Skagi gengið í gegnum verulega umbreytingu sem hófst með samruna VÍS og Fossa árið 2023, ákvörðun um að flytja tryggingareksturinn árið 2024 sem endanlega var gengið frá í upphafi árs 2025, og kaupum og sameiningu Íslenskra verðbréfa og ÍV sjóða hf. við samstæðu Skaga, sem endanlega var gengið frá í lok fyrsta ársfjórðungs 2025 með bókhaldslegum áhrifum frá og með 1. janúar 2025. Árið 2025 var því fyrsta ár samstæðunnar í núverandi mynd.

Skagi hefur innleitt stefnu um stjórnarhætti sem miðar að því að tryggja skilvirka stjórnun félagsins og skilgreina ábyrgð á skýran hátt. Auk þess hefur Skagi innleitt almenna eigendastefnu og sérstakar eigendastefnur fyrir öll dótturfélög þar sem fram koma væntingar eiganda auk viðmiða um stjórnarhætti viðkomandi dótturfélags og lykilmælikvarða á árangur dótturfélaganna.

Skagi fylgir leiðbeiningum um stjórnarhætti fyrirtækja sem gefnar eru út af Viðskiptaráði Íslands, Nasdaq Iceland og Samtökum atvinnulífsins. Er það gert í samræmi við 7. mgr. 54. gr. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki og 9. gr. laga nr. 100/2016 um vátryggingastarfsemi. Dótturfélög Skaga fylgja þessum leiðbeiningum eftir stærð og umfangi starfsemi sinnar, sem leiðir til ákveðinna frávika.

Á árinu 2025 hlutu Skagi, VÍS og Fossar öll viðurkenningu fyrir góða stjórnarhætti og fengu nafnbótina Fyrirmyndarfyrirtæki í stjórnarháttum. Viðurkenningin er veitt sameiginlega af Stjórnvísi, Viðskiptaráði Íslands, Samtökum atvinnulífsins og Nasdaq Iceland.

Stjórnarhættir Skaga snúast um að skýra hlutverk og ábyrgð stjórnenda samstæðunnar, bæði innbyrðis og gagnvart hluthöfum, og gera þeim þannig kleift að ná markmiðum sínum. Hjá Skaga er lögð rík áhersla á stöðuga þróun og eflingu góðra stjórnarhátta innan fyrirtækisins til að tryggja að ferlar séu í samræmi við alþjóðlega viðurkenndar starfsvenjur á sviði stjórnarhátta.

Stjórn Skaga hefur skipað tvær undirnefndir stjórnar: starfskjaranefnd og endurskoðunarnefnd. Stjórnir VÍS tryggingar og Fossar hafa skipað áhættunefnd. Fossar eiga einnig fulltrúa í endurskoðunarnefnd Skaga, sem hluthafar kjósa. Íslensk verðbréf er ekki með neinar stjórnarnefndir. Að auki er Skagi með tilnefningarnefnd sem hluthafar kjósa.

Árið 2025 uppfærði Skagi starfskjarastefnu sína og er árangur á sviði sjálfbærni nú hluti af kaupaaukaviðmiðum hvatakerfis starfsmanna.

Nánari upplýsingar um helstu þætti stjórnarhátta Skaga er að finna í stjórnarháttayfirlýsingu sem birt er samhliða ársreikningi samstæðunnar og er aðgengileg á vefsíðu Skaga.

Skagi leggur áherslu á umhverfis- og loftslagstengd málefni og leitast við að styðja umskipti í átt að kolefnishlutlausu hagkerfi og að taka umhverfisáhrif til greina í eigin starfsemi. Niðurstaða tvöfaldrar mikilvægisgreiningar samstæðunnar var sú loftslagsbreytingar voru metnar sem mikilvægur þáttur.

Skagi hlaut 84 stig fyrir umhverfisþáttinn í UFS-mati Reitunar. Við mat á umhverfisþáttum er aðaláherslan lögð á VÍS, þar sem mestu umhverfisáhrif samstæðunnar koma fram þar.

Umhverfismarkmið Skaga styðja aðallega við heimsmarkmið 12 um ábyrga neyslu og framleiðslu og heimsmarkmið 13 um aðgerðir í loftslagsmálum.